"Met muziek gaf ik woorden aan het verdriet"

Toen Astrid (63) langzaamaan steeds slechter ging zien, verloor ze steeds meer van de gewoontes in haar leven. Tijdens haar persoonlijke ontwikkeltraject bij Visio Het Loo Erf ontdekte ze iets nieuws: muziek hielp haar om haar verdriet een plek te geven.

Afscheid nemen van wat vanzelfsprekend was

Astrid heeft een erfelijke oogaandoening waardoor haar zicht al sinds haar 46e langzaam achteruitgaat. Lange tijd kon ze nog vertrouwen op één goed oog, maar ook dat veranderde. Haar zicht beschrijft ze als een “dichte mist”.

"Je neemt steeds opnieuw afscheid van dingen die je graag doet. En van dingen die voor anderen heel gewoon zijn. Ik kan iemand niet meer in de ogen kijken. Ik zie de gezichtsuitdrukking van mijn kinderen niet meer. Als ik nieuwe mensen ontmoet, weet ik nooit hoe ze eruitzien. Dat blijft vreemd."

Naast haar zichtverlies kreeg Astrid te maken met vermoeidheid, frustratie en verdriet. Uiteindelijk liep ze vast op haar werk.

"Ik voelde dat er een grote bal verdriet in me zat. Ik had veel gesprekken gevoerd, maar ergens bleef ik dat verdriet toch vasthouden."

Woorden geven aan wat van binnen leeft

Tijdens haar traject bij Visio Het Loo Erf volgde Astrid gesprekken met een psycholoog. Ze kreeg de mogelijkheid om creatieve therapie te volgen in de vorm van beeldentherapie, psychomotorische therapie en muziektherapie.

Tijdens de intake voor muziektherapie wist Astrid gelijk dat ze goed zat. "Ik ben eigenlijk helemaal niet per se muzikaal. Maar tijdens de intake liet ik een lied horen dat ik mooi vond. Toen moest ik ineens heel hard huilen. Op dat moment wist ik: hier komt iets los."

Samen met de muziektherapeut onderzocht ze haar gevoelens rondom het verlies van haar zicht. In gesprekken vertelde ze over haar verdriet, haar worstelingen en haar leven. De therapeut schreef alles op. Uit die gesprekken ontstonden zinnen die later de basis vormden voor haar eigen liedteksten.

"Letterlijk alle woorden kwamen uit mijn eigen verhaal. Daardoor voelde het echt van mij."

Van verdriet naar muziek

Het eerste nummer ontstond bijna vanzelf. Na de allereerste sessie werd Astrid wakker met woorden en gedachten die om aandacht vroegen. Ze sprak ze direct in op haar telefoon.

"De volgende ochtend werd ik wakker met heel veel in mijn hoofd. Ik heb het gelijk ingesproken. Later werd het een lied."

In haar teksten beschrijft ze hoe het is om zicht te verliezen, maar ook hoe ze zichzelf probeert terug te vinden in een nieuwe werkelijkheid.

De muziek hielp haar niet alleen om haar gevoelens onder woorden te brengen. Ook het zingen zelf werkte bevrijdend.

"Ik had volgens mij al heel lang behoefte om iets uit te roepen. Toen ik tijdens de therapie echt hard mocht zingen, voelde dat ontzettend goed. Het gaf lucht."

Een lied voor zichzelf én anderen

Aan het einde van haar traject bij Visio Het Loo Erf trad Astrid op tijdens een muziekavond op Het Loo Erf. Ze zong haar eigen nummer voor mederevalidanten, familie en medewerkers.

Dat was een heel een bijzonder moment.

"Veel mensen waren geraakt. Ze zeiden: dit zijn ook onze woorden. Dat vond ik heel bijzonder. Dat was heel verbindend."

Muziek maakt lichter

Nu luistert Astrid haar liedjes nog regelmatig terug. Niet omdat alle moeilijke gevoelens verdwenen zijn, maar omdat de muziek haar helpt herinneren aan wat ze onderweg heeft geleerd. "De muziek heeft woorden gegeven aan mijn verdriet. Daardoor is het lichter geworden."

Tijdens haar ontwikkeltraject ontdekte ze bovendien nieuwe mogelijkheden. Ze leerde omgaan met haar taststok, vond haar creativiteit terug en kreeg weer vertrouwen in de toekomst.

"Ik ben niet iemand anders geworden. Ik ben nog steeds mezelf, ook in de mist die ik zie."

Dat is misschien wel de belangrijkste opbrengst van haar muzikale reis: het besef dat haar zichtverlies haar leven verandert, maar niet bepaalt wie ze is.

"Ik ervaarde eerst een soort schaamte voor mijn beperking. Maar als je over de schaamte heen stapt, levert dat ontzettend veel compassie en mooie ontmoetingen op."