Wat is prettige verlichting voor kinderen met een visuele en verstandelijke beperking?

Goede verlichting helpt kinderen met een visuele beperking om beter te zien, zich veiliger te bewegen en de wereld om hen heen te ontdekken. Maar wat als je kind daarnaast ook een verstandelijke beperking heeft en niet kan vertellen of het licht prettig is? Observeren is dan extra belangrijk.

Kinderen met een visuele én verstandelijke beperking laten vaak via hun gedrag zien of verlichting wel of niet passend is. Ze kunnen immers niet altijd aangeven dat een ruimte te donker is, dat een lamp verblindt of dat ze moeite hebben met grote verschillen tussen licht en donker.

Mogelijke signalen zijn: onzeker lopen of vaker struikelen, bepaalde ruimtes vermijden of juist opzoeken (ruimtes die beter verlicht zijn), minder interesse tonen in speelgoed of activiteiten, wegkijken van ramen of lampen, onrustig of juist teruggetrokken gedrag, dichter op voorwerpen kijken dan je kind al deed en uit zichzelf gordijnen sluiten overdag.

Aan de andere kant kan passende verlichting er ook voor zorgen dat een kind meer rondkijkt, actiever wordt, meer initiatief neemt en zich ontspannen voelt.

Informatie vanuit gedrag en reacties

Er bestaat geen verlichting die voor ieder kind werkt. Juist bij kinderen die niet of nauwelijks kunnen vertellen wat zij zien, geven gedrag en reacties waardevolle informatie. Door goed te kijken naar wat je kind laat zien, ontdek je stap voor stap welke verlichting helpt om de omgeving beter waar te nemen en met meer vertrouwen te verkennen.

Wat is belangrijk?

Veel kinderen met een visuele beperking hebben meer licht nodig om goed waar te nemen. Tegelijk kunnen zij gevoeliger zijn voor verblinding door fel zonlicht, spiegelingen of slecht afgeschermde lampen.

Ook grote verschillen tussen licht en donker kunnen lastig zijn. De overgang van een lichte woonkamer naar een donkere gang kan bijvoorbeeld onzekerheid veroorzaken. Sommige kinderen gaan afwachtend/onzeker lopen of hebben meer begeleiding nodig.

Daarnaast helpt contrast om voorwerpen beter te herkennen. Denk aan een donkere beker op een lichte tafel.

Praktische tips

• Kijk eens kritisch naar de omgeving van je kind:

• Zijn er donkere hoeken in huis?

• Is er veel spiegeling op tafels, vloeren of schermen?

• Zijn belangrijke voorwerpen goed zichtbaar?

• Zijn de verschillen in verlichting tussen ruimtes groot?

• Verandert het gedrag van je kind wanneer je de verlichting aanpast?

• Probeer kleine veranderingen uit, zoals extra verlichting, zonwering of meer contrast in de omgeving. Let vervolgens op hoe je kind reageert.