22 april 2026 Onderzoek
Proefschrift Sarah Tol over leesvaardigheid en hemianopsie
Op donderdag 9 april 2026 heeft Rijksuniversiteit Groningen-promovendus Sarah Tol met succes haar proefschrift “Seeing the Whole Story” verdedigd. Haar onderzoek werpt nieuw licht op de manier waarop mensen met halfzijdige gezichtsvelduitval (hemianopsie) hun leesvaardigheid kunnen verbeteren. Het onderzoek is uitgevoerd in nauwe samenwerking met zorgprofessionals van Koninklijke Visio en Bartiméus.
Mensen met hemianopsie ondervinden vaak grote hinder bij het lezen. Tot voor kort werd de voortgang tijdens een revalidatietraject voornamelijk gemeten aan de hand van leessnelheid. De persoonlijke ervaring van de cliënt en specifieke leesproblemen bleven hierdoor vaak onderbelicht, mede door het ontbreken van betrouwbare meetinstrumenten
Nieuwe vragenlijst: de HRQ
Om dit gat te dichten, is binnen het onderzoek de Hemianopia Reading Questionnaire (HRQ) ontwikkeld. Deze nieuwe vragenlijst stelt behandelaars in staat om leesklachten en persoonlijke leesdoelen van cliënten nauwkeuriger in kaart te brengen.
Onderzoek naar trainingen
Naast de meetmethodiek zijn er twee specifieke trainingsvormen onderzocht:
Vistra-training: Hierbij leren cliënten hun oogbewegingen gericht aan te passen aan hun gezichtsvelduitval tijdens het lezen.
Rotated Reading-training: Een innovatieve methode waarbij tekst gedraaid wordt aangeboden, zodat de woorden volledig in het functionerende deel van het gezichtsveld vallen.
Persoonlijke doelen centraal
De resultaten van het promotieonderzoek zijn positief: beide trainingen dragen bij aan een verbetering van de leesvaardigheid.
Volgens het onderzoek is het van groot belang om niet alleen te meten hoe goed iemand leest, maar ook hoe iemand zelf de leesproblemen ervaart. Door te focussen op de problemen en doelen van iedere lezer kan de revalidatie beter worden afgestemd op de behoeften van de cliënt.