Laat het beeldscherm je niet te veel vermoeien

Dit is een artikel uit het magazine "Oog in oog" een uitgave van de Vereniging Oog in Oog: dé patiëntenvereniging voor mensen die zien met één oog, een oogprothese hebben of een oogverwijdering krijgen. De tekst is geschreven door Saskia Spinhoven.

Veel mensen die met één oog zien, noemen zichzelf niet slechtziend. Toch lopen ze vaak tegen dezelfde problemen aan: vermoeide ogen, moeite met lezen op een scherm en snel overprikkeld raken. Tijdens een presentatie op onze Landelijke Contactdag gaf ICT-coach Richard Ouwejan van Koninklijke Visio een aantal praktische tips om computers, telefoons en tablets prettiger te gebruiken. Met kleine aanpassingen kun je vaak al veel rust creëren.

Zorg voor visuele rust

Volgens Richard is ‘visuele rust’ heel belangrijk. Vooral als je veel achter een beeldscherm werkt. Een druk scherm kost extra energie.

Deze instellingen helpen vaak:

• Zet tekst groter.

• Gebruik een donkere modus.

• Kies voor duidelijke contrasten.

• Maak de muispijl groter en opvallender.

• Gebruik minder drukke achtergronden.

Een gele muispijl werkt bijvoorbeeld goed. Geel geeft veel contrast en valt duidelijk op.

Maak tekst en knoppen groter

Veel mensen blijven te lang werken met kleine letters. Dat zorgt voor vermoeide ogen en hoofdpijn. Op een telefoon past dan wel minder informatie op het scherm. Toch is het vaak prettiger lezen.

Een donkere modus geeft rust

Een wit scherm kan erg fel zijn. Daarom adviseert Richard vaak een donkere modus: een zwarte achtergrond met lichte letters.

Dat kan op:

• Windows en macOS computers;

• iPhones en Android-telefoons;

• veel apps en websites.

Sommige websites blijven wit. Daarvoor bestaan handige hulpmiddelen, zoals de extensie ‘Dark Reader’. Daarmee worden websites automatisch donker weerge geven.

Gebruik je stem vaker

Veel mensen proberen alles met hun ogen te doen. Maar spraakfuncties kunnen juist veel rust geven.

Met Siri of Google Gemini kun je bijvoorbeeld:

• iemand bellen;

• een WhatsApp-bericht sturen;

• een afspraak in de agenda zetten;

• een boodschappenlijst maken.

Je hoeft dan bijna niet naar het scherm te kijken. Dat scheelt veel inspanning.

Een voorbeeld: Je zegt: “Stuur een WhatsApp-bericht naar Jan.” Daarna spreek je het bericht in. De telefoon leest het nog even voor en vraagt of het verstuurd mag worden.

Leer blind typen en gebruik sneltoetsen

Voor mensen die veel op een laptop werken, heeft Richard een duidelijk advies: leer blind typen. Dan hoef je minder naar toetsen, cursor en scherm te kijken. Het gebruik van een muis is visueel vermoeiend, omdat je altijd met je ogen op zoek moet waar de muispijl zich bevindt en waar de muis ligt op je bureau. Het gebruik van sneltoetsen kunnen hierbij helpen. Kijk bijvoorbeeld op de website www.sneltoetsen.com. Dat geeft rust en werkt sneller. Zeker bij vermoeide ogen kan dat een groot verschil maken.

Een telefoon is vaak makkelijker dan een computer

Veel mensen kopen een laptop voor simpele dingen zoals internetbankieren of e-mail. Maar volgens Richard is een smartphone of iPad vaak makkelijker.

Telefoons hebben:

• eenvoudige instellingen;

• goede spraakfuncties;

• handige vergroting;

• ingebouwde toegankelijkheid.

Vooral Apple-apparaten scoren goed op toegankelijkheid. Maar ook Samsung-telefoons zijn tegenwoordig goed aan te passen.

AI en slimme brillen

Nieuwe AI-hulpmiddelen kunnen ook helpen. Richard noemde de Meta Glasses: een slimme bril met camera en oortjes.

De bril kan:

• teksten voorlezen;

• uitleg geven over wat je ziet;

• teksten vertalen;

• samenvattingen maken.

Dat biedt veel gemak. Wel is het belangrijk om goed na te denken over privacy.