maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies

Kleurenblindheid

Het begrip kleurenblindheid kan verwarrend zijn. Iemand die “kleurenblind” genoemd wordt,  ziet meestal nog wel kleuren, maar niet alle kleuren even goed.
 

Rood-groen en blauw-geel

Meestal wordt een rood-groen kleurenzienstoornis bedoeld. Deze aandoening komt vaker voor bij mannen (8%) dan bij vrouwen (0.04%). Doorgaans word je met een kleurenzienstoornis geboren. Ziektes kunnen echter ook afwijkingen in het kleurenzien veroorzaken. Dit uit zich vaker in een blauw-geel afwijking en komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen. Totale kleurenblindheid (achromatopsie) komt zelden voor.
 

De werking van kleurgevoelige kegeltjes  

Het netvlies bestaat uit twee verschillende typen lichtgevoelige cellen, namelijk de staafjes en de kegeltjes. Met behulp van de staafjes kunnen we kleine verschillen in licht en donker waarnemen. De kegeltjes zijn gevoelig voor kleur en bevinden zich vooral in het centrale deel van het netvlies. We onderscheiden drie soorten kegeltjes. Iedere soort is gevoelig voor een bepaalde kleur: rood, groen of blauw. De signalen die de kegeltjes aan de hersenen afgeven worden daar omgezet in een bepaalde kleur. De precieze kleur wordt bepaald door de verhouding tussen de kegeltjes. Daarom ontstaat er een kleurenzienstoornis als kegeltjes niet of minder goed functioneren. In sommige gevallen is echter een defect op hersenniveau de oorzaak.
 

De verschillende typen kleurenzienstoornissen

  • Foto van ballenbak met diverse kleuren dichromatopsieAchromatopsie: zeldzame afwijking waarbij alle drie de kegeltjes niet werken (totale kleurenblindheid). Deze afwijking gaat gepaard met een zeer lage centrale gezichtsscherpte
  • Monochromatopsie: zeldzame afwijking waarbij maar één type kegeltje werkt (totale kleurenblindheid of zeer geringe kleurwaarneming)
  • Dichromatopsie: afwijking waarbij twee typen kegeltjes werken
  • Protanoop: de roodgevoelige kegeltjes werken niet
  • Deuteranoop: de groengevoelige kegeltjes werken niet
  • Tritanoop: de blauwgevoelige kegeltjes werken niet
  • Trichromatopsie: alle drie de kegeltjes werken, waarvan één minder goed
  • Protanomalie: de roodgevoelige kegeltjes zijn verzwakt
  • Deutanomalie: de groengevoelige kegeltjes zijn verzwakt
  • Tritanomalie: de blauwgevoelige kegeltjes zijn verzwakt

Waar hebben kleurenblinde mensen zoal last van:

  • kleuren combineren, bijvoorbeeld bij kleding, is lastig
  • inschatten of fruit en groenten nog rijp zijn en of vlees al gaar is
  • werken met een atlas/grafiek/tabelwegenkaart
  • een achterstand op de arbeidsmarkt bij beroepen waarbij kleurgebruik van belang is
  • bepaalde medicijnen herkennen.
  • niet of minder snel kunnen zien dat de huid verbrand

Omgaan met een kleurenzienstoornis

Voor deze oogaandoening bestaat geen behandeling. Door bewuster om te gaan met kleurgebruik kunnen problemen echter wel worden voorkomen. Bijvoorbeeld door het contrast te vergroten worden bepaalde details wel zichtbaar. Ook aanpassingen zoals het labelen van bij elkaar passende kleding of het aanhouden van vaste plaatsen kunnen helpen. Daarnaast leer je al doende te compenseren; zo weet je dat bij een verkeerslicht de onderste kleur groen is. Ook zijn er apps die kleuren benoemen.
 

Voorbeeld van aangepast contrast

In onderstaand voorbeeld van ColorSolutions is een kaart van Nijmegen te zien. Iemand met kleurenblindheid ziet weinig contrast op een normale kaart (voorbeelden links). Dit heeft tot gevolg dat hij geen verschil ziet tussen bebouwing en bos. De voorbeelden aan rechterkant hebben een beter contrast, waardoor mensen met kleurenblindheid deze verschillen wel kunnen zien.

Kaart van Nijmegen met diverse contrasten.

Er is veel mogelijk met de juiste hulpmiddelen

Visio geeft advies over nuttige hulpmiddelen op allerlei gebieden: voor het lezen, koken of om op pad te gaan. Ontdek wat hulpmiddelen voor u kunnen betekenen.
Lees meer over hulpmiddelen

Advies over hulpmiddelen?

Wilt u meer weten of advies op maat over hulpmiddelen die eventueel bij u passen? Neem contact op met de afdeling Advies van een Visio-locatie bij u in de buurt.
Ga naar de contactgegevens

Visio in de buurt

Over Visio

Bij Visio kan iedereen terecht met vragen over slechtziend of blind zijn. Visio biedt informatie en advies, maar ook verschillende vormen van onderzoek, begeleiding, revalidatie, onderwijs en wonen.